در زندگی روزمرهی امروزی، وقتی سخن از آشپزی و پذیرایی میشود، دیدن آشپزخانهای آشفته با ظرفهای کثیف، کابینتهای نامرتب یا بوی کار پختوپز گاهی ناخوشایند است. مخصوصاً اگر مهمان داشته باشیم. اما واژه «آشپزخانه مخفی» یا «آشپزخانه کثیف» که شاید ابتدا تداعی آشپزخانهای بههمریخته بدهد، راهکار این مشکل است. فضایی خصوصی، جدا یا نیمه-مجزا که برای پخت و پز واقعی، شستوشو یا آمادهسازی غذا اختصاص دارد؛ دور از دید مهمان و فضای اصلی خانه. این آشپزخانه که گاهی با نام «مطبخ» یا «آشپزخانه دوم» نیز شناخته میشود، راهکاری است برای آنکه آشپزخانه اصلی همیشه مرتب، خوشعرضه و آماده پذیرایی بماند. در این مطلب قصد داریم با کلیات آشپزخانه مخفی (یا کثیف)، ایده طراحی آن، نمونههای مدرن و جدید، و در ادامه مزایا و معایب و وسایلی که معمولاً در آن قرار میگیرد، به طور جامع بپردازیم.
آشپزخانه مخفی، کثیف یا مطبخ چیست؟
آشپزخانه مخفی، که به انگلیسی غالباً با عبارت Wet kitchen یا Hidden kitchen شناخته میشود، فضایی جداگانه و کاربردی در خانه است که برای تهیه غذا، شستوشو و پختوپزهای سنگین طراحی میشود. برخلاف فضای اصلی که میتواند یک آشپزخانه جزیرهدار هم باشد، که اغلب نمایی مرتب و زیبا دارد و بیشتر برای مقاصد پذیرایی یا سبک پخت مورد استفاده قرار میگیرد، در آشپزخانه مخفی یا مطبخ تمرکز بر کارکرد و کارایی است. جایی که بخار، بو، روغن یا ظروف شستهشده بیرون از دید مهمانان و فضای اصلی خانه باقی بمانند. این نوع آشپزخانه، مناسب آشپزیهای طولانی و تهیه غذاهایی با نیاز به شستوشوی زیاد است، بدین ترتیب نظم و پاکیزگی عمومی در قسمت اصلی خانه حفظ میشود.
در خانههای مدرن امروزی، طراحی آشپزخانه مخفی جدید به گونهای انجام میشود که با سلیقه داخلی خانه هماهنگ باشد. این آشپزخانه مخفی مدرن ممکن است در کنار آشپزخانه اصلی، در بالکن، حیاط خلوت یا حتی پشت درب مخفی قرار گیرد تا کمترین مزاحمت را برای فضای بیرونی ایجاد کند. مدل آشپزخانه مخفی ایرانی معمولاً کوچکتر و کارا است، اما با طراحی هوشمندانه و شیک میتوان آن را به مطبخ آشپزخانه مخفی شیک خانگی تبدیل کرد. فضایی که ضمن کاربردی بودن، به زیبایی کلی محیط هم لطمه نمیزند.
مزایای آشپزخانه مخفی
آشپزخانه مخفی یا Hidden Kitchen بخشی پنهانشده در طراحی داخلی منزل است که هدف آن جداسازی کامل فعالیتهای سنگین آشپزی از فضای آشکار و رسمی خانه است. این فضا که گاهی با عنوان آشپزخانه مخفی مطبخ یا مطبخ آشپزخانه مخفی شیک خانگی شناخته میشود، امکان انجام پختوپز، شستوشو و کارهای روزمره را بدون ایجاد شلوغی بصری و اختلال در نمای اصلی خانه فراهم میکند. استفاده از مدل درب آشپزخانه مخفی، پوششهای یکپارچه و طراحیهای نوین، باعث شده این بخش به یکی از عناصر مهم در طراحی آشپزخانه مخفی مدرن تبدیل شود. در خانههای ایرانی نیز با توجه به نیاز به حفظ نظم و زیبایی، استفاده از مدل آشپزخانه مخفی و مدل آشپزخانه مخفی ایرانی بسیار رایج شده است.
- حفظ زیبایی و نظم فضای اصلی خانه: طراحی آشپزخانه مخفی یا آشپزخانه مخفی مطبخ باعث میشود بخش آشکار خانه همیشه شیک و مرتب دیده شود.
- پنهان کردن فرآیندهای آشپزی سنگین: فعالیتهایی مثل سرخکردن، شستوشو و آمادهسازی در مطبخ آشپزخانه مخفی شیک خانگی انجام میشود و از دید مهمان دور میماند.
- مدیریت بهتر بو و دود: در طراحی آشپزخانه مخفی معمولاً تهویه قویتری نصب میشود و به کنترل بوهای شدید کمک میکند.
- استفاده بهینه از فضا: چه آشپزخانه مخفی در بالکن باشد، چه آشپزخانه مخفی در حیاط خلوت یا در آشپزخانه اصلی، همیشه امکان جانمایی بهتر تجهیزات را فراهم میکند.
- حفظ تمیزی آشپزخانه اصلی: وجود تجهیزاتی مانند درب مخفی آشپزخانه کثیف به جداسازی کامل فضای تمیز و کثیف کمک میکند.
- افزایش ارزش زیباییشناسانه منزل: استفاده از درب آشپزخانه مخفی برای خصوصیتر نگه داشتن فضا از سایر محیط خانه و همچنین استفاده از طراحیهای آشپزخانه مخفی مدرن ظاهر خانه را لوکستر نشان میدهد.
- جلوگیری از شلوغی بصری: در مدل آشپزخانه مخفی و حتی مدل آشپزخانه مخفی ایرانی، همه وسایل پرمصرف و شلوغکننده پنهان میشوند.
- امکان طراحی فضای کاملاً شیک برای مهمان: آشپزخانه اصلی تبدیل به فضایی کاملاً تمیز، ساده و با حداقل تجهیزات میشود.
- افزایش عملکرد خانههای کوچک: در فضاهای کم، ایده آشپزخانه مخفی به بهینهسازی متراژ کمک میکند.
- ایجاد نظم عملکردی در خانه: جدا شدن بخش پختوپز سنگین از بخش نمایش باعث راحتی بیشتر در استفاده روزمره میشود.
- هماهنگی معماری داخلی: در طراحی آشپزخانه مخفی جدید، ظاهر کابینتها و دربها با دکوراسیون یکپارچه میشود.
- پاسخگویی به استانداردهای مدرن معماری: وجود Hidden Kitchen (آشپزخانه مخفی به انگلیسی) یا آشپزخانه مخفی، الان تبدیل به یکی از اصول طراحی منزلهای لوکس شده است.
- قابلیت نصب تجهیزات بیشتر: چون فضا پنهان است، بدون نگرانی از ظاهر، میتوان تجهیزات اضافی را نصب کرد.
- امکان مستندسازی و ارائه بهتر طرح: تهیهی عکس آشپزخانه مخفی در مراحل طراحی و اجرا به انتخاب بهترین مدل کمک میکند.
- انعطافپذیری بالا در جانمایی تجهیزات: چه در آپارتمان و چه در خانهی ویلایی، امکان اجرای انواع مدلهای پنهانشده وجود دارد.
تفاوت آشپزخانه مخفی با آشپزخانه اصلی چیست؟
آشپزخانه مخفی فضایی جداگانه یا مجزا در خانه است که برای آشپزیهای سنگین، شستوشو و پختهای طولانی طراحی میشود که بنا بر عقیده برخی طراحان، از آشپزخانه ایرانی الهام گرفته است. این فضا معمولاً دارای اجاق، سینک عمقی، سیستم تهویه قوی و مصالح مقاوم به رطوبت و حرارت است تا بتواند کار با روغن، بخار، بو و ظروف زیاد را تحمل کند. وجود چنین فضایی کمک میکند تا بو، دود، رطوبت یا آشفتگی ناشی از پخت و پز به بخشهای دیگر خانه سرایت نکند، و بنابراین محل زندگی یا پذیرایی تمیز و مرتب باقی بماند.
در مقابل، آشپزخانه اصلی (dry kitchen) فضایی است برای آمادهسازی ساده غذا، سرو نوشیدنی یا میانوعده، یا صرف صبحانه و میانوعدههای سبک. این منطقه مناسب پذیرایی از مهمان، صحبت و تعامل اجتماعی است، زیرا نیازی به هندل کردن بو یا بخار و کثیفی زیاد ندارد. آشپزخانه اصلی معمولاً با کابینتهای زیبا، کانتر تمیز، طراحی مدرن یا کلاسیک و سطوح دکوراتیوتر ساخته میشود؛ ایده این است که نمای خانه تمیز و دعوتکننده باقی بماند.
داشتن هم آشپزخانه مخفی و هم آشپزخانه اصلی اجازه میدهد فعالیتهای سنگین آشپزی و شستوشو بدون اختلال در فضای پذیرایی انجام شود. نتیجه هم خانه مرتبتر، بوی کمتر داخل فضاهای عمومی، و بهرهوری بهتر در آشپزی میشود. علاوه بر این، وقتی آشپزخانه اصلی کمتر درگیر آلودگی، بخار یا روغن باشد، میتوان طراحی ظریفتری برای آن در نظر گرفت؛ یعنی سبک، رنگ و چیدمان مدرن یا شیک را بدون نگرانی از آسیبپذیری جزئیات اجرا کرد.
وسایل آشپزخانه مخفی
در طراحی هر آشپزخانه مخفی (Hidden Kitchen) یا آشپزخانه مخفی مطبخ، معمولاً وسایلی قرار میگیرد که انجام فرآیندهای سنگین و پردردسر آشپزی در آن انجام شود تا فضای اصلی خانه مرتب و بدون نشانهای از شلوغی باقی بماند. این بخش که گاهی از آن با عنوان مطبخ آشپزخانه مخفی شیک خانگی یاد میشود، محلی است برای استقرار تجهیزاتی که در استفاده روزمره میتوانند ایجاد بو، بخار یا کثیفی کنند. حالا که میدانیم به آشپزخانه مخفی چی میگن و چه کارهایی در آن صورت میگیرد، بهتر است به این پرسش بپردازیم که آشپزخانه مخفی محل قرارگیری چه وسایلی است؟
- اجاق گاز یا گاز رومیزی مناسب پختوپزهای سنگین
- سینک ظرفشویی برای شستوشوی اولیه ظروف
- ماشین ظرفشویی
- ماشین لباسشویی
- انواع قابلمه، تابه و ظروف پختوپز
- چاقو، تخته گوشت و ابزار آمادهسازی مواد غذایی
- دستگاههایی مانند سرخکن، ایرفرایر، پلوپز و آون
- کابینتهای مقاوم در برابر رطوبت و فضای ذخیرهسازی مخفی
- هود یا سیستم تهویه قوی برای کنترل بو و دود
- پیشخوانهایی با سطح مقاوم در برابر آب و حرارت
- سطل زباله مخفی و فضاهای مخصوص مواد شوینده
این وسایل در طراحی آشپزخانه مخفی و طراحی آشپزخانه مخفی مطبخ بهگونهای قرار میگیرند که عملکرد کامل داشته باشند، اما حضورشان در دید مستقیم مهمان قرار نگیرد. در انتخاب ایده آشپزخانه مخفی، تمرکز بر استفاده بهینه از فضا، تهویه مناسب، ایجاد سطح مقاوم، و طراحی درهایی است که پس از بسته شدن، هیچ نشانهای از مطبخ دیده نشود. توجه داشته باشید ثبت عکس آشپزخانه مخفی در مراحل مختلف طراحی نیز کمک میکند تا بهترین جانمایی تجهیزات انتخاب و اجرا شود.
وسایل و تجهیزات مناسب برای آشپزخانه تمیز یا خشک
آشپزخانه خشک بخشی سبکتر و نمایشیتر است که بیشتر برای کارهای سریع، آمادهسازی ساده، نوشیدنیها و پذیرایی استفاده میشود. در نتیجه وسایلی که در این فضا قرار میدهید باید کمتر به کارتان بیاید تا از شلوغی جلوگیری شود.
- وسایل پختوپز سبک: مایکروویو، توستر یا آونتوستر، کتری برقی، قهوهساز و گاهی یک صفحه القایی کوچک برای گرمکردن یا طبخ ساده کاربرد دارند.
- محل آمادهسازی سبک: صفحهکار معمولاً از مواد زیبا مانند کوارتز یا مرمر انتخاب میشود. یک تخته کوچک برای برش میوه، نان یا مواد سبک در این فضا قرار میگیرد.
- فضای ذخیرهسازی: کابینتها و کشوها برای نگهداری ظروف پذیرایی، لیوانها، کارد و چنگال و لوازم کوچک در نظر گرفته شدهاند. پنتری کوچک برای مواد خشک و تنقلات استفاده میشود. برخی خانهها از جای مخصوص نوشیدنی یا یخچال کوچک بهره میبرند.
- محل سرو و پذیرایی: یک کانتر یا بار کوچک برای سرو صبحانه، نوشیدنی و پذیرایی از مهمانها طراحی میشود. سینیهای پذیرایی نیز معمولاً در این بخش قرار دارند.
- تجهیزات نظافت ضروری: سینک کوچک برای شستوشوی محدود و یک سطل زباله با طراحی مخفی از عناصر استاندارد این فضا هستند. در برخی خانهها، ماشین ظرفشویی دوم نیز در این بخش قرار میگیرد.
- عناصر تکمیلی و دکوراتیو: قفسههای باز برای نمایش ظروف یا کتابهای آشپزی، نورپردازی تزئینی زیر کابینتها یا بالای جزیره، بکاسپلش دکوراتیو، یخچال کوچک نوشیدنی و حتی گیاهان آپارتمانی بخش معمولی این فضا را تشکیل میدهند.
- جزئیات دکوراتیو: اقلامی مانند آثار هنری کوچک یا وسایل تزئینی، به این آشپزخانه جلوه بیشتری میدهند و باعث میشوند با فضای نشیمن و پذیرایی هماهنگ باشد.
محل قرارگیری آشپزخانه مخفی
آشپزخانه مخفی یا مطبخ (Dirty Kitchen / Hidden Kitchen) در طراحیهای مدرن داخلی بهعنوان فضای جداگانهای شناخته میشود که برای انجام پختوپز سنگین، شستوشو و آمادهسازی غذا مورد استفاده قرار میگیرد؛ هدف اصلی آن جدا کردن این فعالیتها از آشپزخانه یا فضای اصلی خانه است تا نظم، تمیزی و زیبایی فضا حفظ شود.
در این رویکرد، وسایل و تجهیزات سنگین آشپزی مانند اجاق گاز، سینک، هود و ماشین ظرفشویی و سایر لوازم مرتبط در مطبخ قرار میگیرند، و آشپزخانه اصلی یا آشپزخانه تمیز برای پذیرایی و فضای دیدار با مهمان حفظ میشود.
آشپزخانه مخفی در آشپزخانه
در بسیاری از خانهها، آشپزخانه مخفی بهصورت داخلی و در امتداد آشپزخانه اصلی طراحی میشود؛ یعنی بخشی جداگانه ولی متصل، که با دیوار، پارتیشن یا درب ، مثلاً درهای کشویی، از فضای آشپزخانه قابل دید جدا شده است. این روش به شما اجازه میدهد تا هنگام آشپزی یا تمیزکاری، آشفتگی و بوی غذا را از دید میهمانان مخفی نگه دارید.
این طراحی بهویژه برای خانههایی مناسب است که آشپزخانهشان با فضای پذیرایی یا نشیمن ادغام شده است (آشپزخانه اپن)؛ وجود آشپزخانه مخفی در این حالت کمک میکند تا هم کارایی آشپزی حفظ شود، هم نمای خانه مرتب و شکیل باقی بماند.
آشپزخانه مخفی در بالکن
یکی از گزینههای شناختهشده برای جانمایی آشپزخانه مخفی، استفاده از بالکن یا تراسی است که با فضای داخلی خانه در ارتباط است. در این حالت، آشپزخانه مخفی بهصورت آشپزخانه خارجی یا مطبخ خارجی طراحی میشود. یعنی محلی جدا از فضای اصلی داخلی، مناسب برای پختوپز یا شستوشوی ظروف.
این انتخاب برای آپارتمانها یا خانههایی با متراژ محدود مزیت دارد؛ چرا که استفاده از بالکن باعث میشود آشپزی و فعالیتهای پر سر و صدا یا بویدار، بدون مزاحمت برای فضای داخلی انجام شود. همچنین میتوان با در نظر گرفتن تهویه مناسب و متریال مقاوم، فضای کاربردی و بهداشتیای ایجاد کرد.
آشپزخانه مخفی در حیاط خلوت
در خانههایی که دارای حیاط خلوت یا فضای باز هستند، یکی از بهترین گزینهها برای طراحی آشپزخانه مخفی، استفاده از این فضاست. این مدل، که گاهی با عنوان آشپزخانه دوم یا آشپزخانه بیرونی شناخته میشود، امکان پختوپز، شستوشو و فعالیتهای مرتبط را در محیطی کاملاً جدا از فضای مسکونی فراهم میکند.
چنین طرحی بهویژه برای دورهمیها، مهمانیها، پخت غذاهای سنگین یا باربیکیو ـ که ممکن است بو یا دود به همراه داشته باشند مناسب است. در این حالت، فضای اصلی خانه همواره تمیز، مرتب و آماده پذیرایی باقی میماند.
آشپزخانه مخفی مدرن
آشپزخانه مخفی مدرن با تأکید بر سادگی، مینیمالیسم و یکپارچگی بصری طراحی میشود. در این سبک، کابینتها و دربها معمولاً بدون دستگیره و با سطحی کاملاً صاف ساخته میشوند تا فضا در حالت بسته کاملاً پنهان و هماهنگ با سایر بخشهای خانه باشد. استفاده از رنگهای خنثی مانند سفید، خاکستری و مشکی به همراه متریالهایی همچون چوب، فولاد ضدزنگ یا صفحات اکریلیک، جلوهای مدرن و منظم ایجاد میکند. در این مدل، کارایی و نظم اولویت اصلی هستند و اغلب از فضاهای ذخیرهسازی هوشمند، کابینتهای بلند تا سقف و دربهای ریلی یا کشویی مخفی استفاده میشود. نتیجه نهایی فضایی است که در آن آشپزخانه تنها در زمان نیاز آشکار میشود و در سایر مواقع کاملاً با دکوراسیون داخلی خانه هماهنگی دارد.
مدل آشپزخانه مخفی ایرانی
مدل آشپزخانه مخفی ایرانی ترکیبی از عناصر مدرن و نیازهای فرهنگی مرتبط با آشپزی سنتی و روزمره است. در این نوع طراحی تلاش میشود فضا علاوه بر زیبایی، عملکرد مناسبی برای پختوپزهای سنگین و روزانه نیز داشته باشد. استفاده از متریالهایی مانند چوب، امدیاف با روکشهای مات یا براق، سنگهای طبیعی و صفحات مقاوم، این مدل را به گزینهای مناسب برای خانههای ایرانی تبدیل کرده است.
این نوع آشپزخانه معمولاً در فضاهای کوچک نیز قابل اجراست و با کمک کابینتهای متناسب، نورپردازی مناسب و طراحیهای هوشمندانه، امکان ایجاد فضایی پنهان و مرتب را فراهم میکند. ترکیب زیبایی بصری با کارایی بالا، ویژگی اصلی مدل آشپزخانه مخفی ایرانی به شمار میرود و آن را به یکی از گزینههای محبوب در طراحی داخلی تبدیل کرده است.
مدل در آشپزخانه مخفی
مدل در آشپزخانه مخفی بر پایه استفاده از دربها و پنلهایی طراحی میشود که پس از بسته شدن، آشپزخانه را به طور کامل از دید پنهان میکنند. این دربها بهگونهای ساخته میشوند که شبیه بخشی از دیوار یا کابینت به نظر برسند و حضور آشپزخانه را نامحسوس کنند. در این سبک، سازوکارهای بدون دستگیره مانند سیستمهای فشاری یا لمسی به کار میرود تا ظاهر کاملاً مینیمالیستی و هماهنگ حفظ شود.
برخی مدلها از دربهای ریلی، تاشو یا کشویی استفاده میکنند که امکان باز و بسته شدن راحت و سریع را فراهم میسازد. این نوع طراحی بهویژه در خانههایی که آشپزخانه در ارتباط مستقیم با پذیرایی قرار دارد، بسیار کاربردی است و باعث میشود فضای داخلی همیشه مرتب، یکپارچه و بدون شلوغی بصری دیده شود.
راهنمای طراحی یک آشپزخانه دوم کارآمد با تفکیک فضاها
با گسترش سبکهای نوین طراحی داخلی، تفکیک آشپزخانه به دو بخش «خشک» و «تر» به یکی از روشهای کاربردی و کارآمد تبدیل شده است. روشی که علاوه بر افزایش نظم، با سبک زندگی امروزی نیز هماهنگی دارد. در این رویکرد، آشپزخانه به گونهای طراحی میشود که هر بخش وظایف مشخص و تعریفشدهای داشته باشد و در نتیجه کارایی کلی خانه افزایش یابد. در ادامه اصول مهم طراحی این ساختار ارائه میشود.
تقسیم آشپزخانه به دو بخش مستقل
در مرحله نخست، آشپزخانه به بخش خیس و خشک تقسیم میشود. بخش خیس فضای وسیعتری دارد و باید در نقطهای قرار گیرد که از دید فضای رسمی خانه پنهان باشد. این بخش برای آشپزی سنگین و کارهای پرچربی مناسب است. در مقابل، بخش خشک کوچکتر بوده و برای پختوپز سبک به کار میرود. در طراحیهای باز، بخش خشک باید از نظر رنگ و ظاهر با فضای نشیمن و غذاخوری هماهنگی کامل داشته باشد تا انسجام بصری حفظ شود.
طراحی جداکننده مناسب
برای جداسازی دو فضا میتوان از دیوارهای آجری، پنلهای چوبی، پارتیشنهای پلکسی یا شیشه سکوریت استفاده کرد. دسترسی به بخش خیس معمولاً از طریق درب لولایی یا کشویی چوبی یا شیشهای صورت میگیرد. استفاده از شیشه میتواند ضمن ایجاد تفکیک، مانعی برای دید کامل ایجاد نکند و حس یکپارچگی را در فضا افزایش دهد.
کاربردها و عملکرد هر بخش
بخش خیس محلی برای انجام پختوپز سنگین، شستوشوی مواد غذایی، نگهداری ظروف، کارد و چنگال، مواد خوراکی و استفاده از لوازمی مانند ماشین ظرفشویی است. این بخش باید دارای سینک عمیق و صفحهکار وسیع باشد تا کارهای روزمره به راحتی انجام شود.
بخش خشک دارای صفحهکار کوچکتر و یک سینک کمعمق است و معمولاً برای آمادهسازی سریع، دمنوشها، میانوعدهها، شستوشوی جزئی یا کار با چاقو و تخته کاربرد دارد. این بخش میتواند بهعنوان کانتر صبحانه، میز کار یا حتی فضای سرو نوشیدنی نیز مورد استفاده قرار گیرد.
دسترسی ساده به وسایل مشترک
از آنجا که بخشهای خیس و خشک در مجاورت هم قرار دارند، لوازم مشترکی مانند مایکروویو، بلندر، گریل و توستر باید به گونهای جانمایی شوند که دسترسی سریع از هر دو بخش فراهم باشد. این موضوع جریان کار را روانتر میکند و از رفتوآمد غیرضروری جلوگیری میکند.
انتخاب متریالهای بادوام و قابلتمیزکردن
بخش خیس به دلیل ایجاد چربی، بخار و آلودگی نیازمند استفاده از مواد مقاوم و بادوام است. کاشیهای سرامیک یا پرسلان برای دیوارها و بکاسپلش، و لمینتهای مات برای کابینتها انتخابهای مناسبی هستند.
بخش خشک بهدلیل تمیزکاری کمتر، امکان استفاده از متریالهای لوکستر مانند سنگ مصنوعی، کوارتز و صفحات سالید سرفیس را فراهم میکند. در این فضا استفاده از کابینتهای با فینیش اکریلیک جلوهای مدرن و براق ایجاد میکند.
تأمین تهویه مناسب
در بخش خیس که عملیات پختوپز سنگین انجام میشود، وجود پنجره، هود قدرتمند و فن خروجی برای دفع دود، چربی، رطوبت و بوی غذا ضروری است. تهویه مناسب از ایجاد کپک و رطوبت ماندگار جلوگیری میکند. بخش خشک معمولاً بدون دود و بخار است و در بسیاری از موارد در محیط تهویهشده یا حتی دارای سیستم سرمایش قرار دارد.
آشپزخانه کثیف باید چند متر باشد؟
در طراحی آشپزخانه کثیف یا مطبخ یکی از مهمترین نکات، تعیین متراژ مناسب برای این بخش است. معمولاً در یک آشپزخانه با مساحت حدود 20 مترمربع، اختصاص 6 تا 8 مترمربع برای بخش کثیف فضای کافی و استانداردی ایجاد میکند. این عدد کاملاً وابسته به نوع طراحی، میزان تجهیزات مورد استفاده و حجم پختوپز روزانه است؛ بااینحال این بازه متعارف، امکان جانمایی مناسب سینک عمیق، اجاقگاز، ماشین ظرفشویی و فضاهای ذخیرهسازی کاربردی را فراهم میسازد. باید توجه داشت که آشپزخانه کثیف معمولاً در خانههایی با متراژ بالاتر اجرا میشود و در بسیاری از آپارتمانهای کوچک، امکان ساخت مطبخ وجود ندارد. در چنین شرایطی استفاده از هود قدرتمند، سینک دولگنه و انتخاب تجهیزات کمصدا و کمجا به کاهش کثیفی و بینظمی کمک میکند.
حداقل متراژ استاندارد برای آشپزخانه کثیف حدود 6 مترمربع در نظر گرفته میشود، اما برای رسیدن به عملکرد ایدهآل اغلب به فضایی بین 15 تا 20 مترمربع نیاز است. با افزایش متراژ، امکان تفکیک بخش پنهان و قابلمشاهده بیشتر میشود و کارکرد مطبخ نیز بهمراتب بهتر خواهد بود. لازم است توجه شود که استفاده از سینک بزرگ، کابینتهای متنوع و تجهیزات حجیم میتواند از فضای مفید کم کند. بنابراین طراحی اصولی، محاسبه دقیق نیازها و استفاده از چیدمانهای هوشمندانه در بهبود کارایی آشپزخانه کثیف نقش اساسی دارند.
7 ایده آشپزخانه مخفی
در ادامه میتوانید چند ایده طراحی آشپزخانه مخفی را مشاهده کنید که غالب آنها به همراه آشپزخانه اصلی هستند. یعنی نقشهای برای داشتن هر دو آشپزخانه در خانه.
1. آشپزخانه کثیف و تمیز
در این طراحی مینیمال و تاریک، آشپزخانه تمیز با کابینت Uشکل و صفحهی کوارتز مشکی ساخته شده و فضای خوبی برای سرو نوشیدنی و نشستن فراهم میکند. سینک و فر توکار داخل همین بخش قرار گرفتهاند تا کارهای سبک سریع انجام شود.
در پشت پارتیشن شیشهای حرارتدیده، آشپزخانه کثیف دیده میشود که همان صفحهی کوارتز را دارد و مخصوص کارهای سنگین مثل سرخکردن و پختهای پربو است. وجود یک فن سقفی هم هوا را همیشه در جریان نگه میدارد.
2. آشپزخانه کثیف سفید مدرن
آشپزخانه تمیز با جزیرهی مرمری چشمگیر، هم محل پذیرایی است و هم میزکار خانوادگی. فر و سینک هم در همین بخش قرار دارند تا امور روزمره سریع انجام شود.
در امتداد آن، آشپزخانه کثیف در بخشی الحاقی ساخته شده است؛ جایی که کف تیره و ضدلغزش و دربهای شیشهای کشویی مانع پخش بو میشوند و کارهای سنگین بهراحتی انجام میگیرند.
3. آشپزخانه کثیف ساده ولی کارآمد
آشپزخانه تمیز این خانه با پنلهای تیره و آینهی سرتاسری، یک فضای لوکس ساخته است و جزیرهی تیره با صفحه سفید، حس کافهای دارد.
در آن طرف، آشپزخانه کثیف کاملاً عملی طراحی شده؛ کاشیهای سرامیکی مقاوم روی دیوار و زمین، کابینتهای سفید ساده و صفحهی یکپارچه سفید، محیطی ایدهآل برای پختوپز سنگین میسازند.
4. آشپزخانه کثیف پشت درهای آشپزخانه اصلی
آشپزخانه تمیز، کاملاً سفید و روشن طراحی شده و جزیرهی مرکزی، هم جداکننده فضاست و هم مسیر رسیدن به آشپزخانه کثیف را تعریف میکند.
پشت درهای کشویی شیشهای مات، آشپزخانه کثیف قرار دارد؛ جایی با کاشی شیشهای Lشکل که برای شستوشو، سرخکردن و پختهای سنگین کاربرد دارد.
5. آشپزخانه کثیف پشت درهای شیشهای
آشپزخانه تمیز با درهای شیکر و چراغهای مسی، حس روستیک اما ظریف دارد. شیشههای بالای در ورودی نقش ویترین دارند.
پشت درهای شیشهای، آشپزخانه کثیف با صفحهی کوارتز مشکی، کف بیجِ آسانتمیز، و انبوه کابینتهای سقفبهسقف، برای پختوپز جدی آماده شده است.
6. آشپزخانه کثیف L شکل
آشپزخانه تمیز با جزیرهی ساختهشده از بلوک سیمانی، فضایی متفاوت ایجاد کرده و قفسههای نورپردازیشده، ظاهر کافهای دارند.
پشت درهای شیشهای فریمدار مشکی، آشپزخانه کثیف با چیدمان Lشکل، صفحه مشکی و یک فن سقفی کوچک قرار دارد که هوای محیط را همیشه خنک نگه میدارد.
7. آشپزخانه کثیف بزرگ و جادار
آشپزخانه تمیز به فضای نشیمن باز است و سنگ گرانیت یکدست، اتصال خیلی تمیزی بین فضاها ایجاد میکند.
آشپزخانه کثیف پشت در شیشهای لولایی قرار دارد و با کابینتهای پایهدار، گازهای گازسوز، هود قوی و پنجرهی بزرگ گوشه، بهطور جدی برای پختوپز حرفهای طراحی شده است.
جمعبندی
در این مطلب بررسی کردیم که آشپزخانه مخفی چیست و چه تفاوتهایی با آشپزخانه تمیز دارد. توضیح دادیم که چرا این فضا در خانههای بزرگ کاربرد بیشتری پیدا میکند و چطور میتواند نظم، تمیزی و کارایی آشپزخانه اصلی را بالا ببرد. در ادامه هم به متراژ استاندارد، نکات طراحی، ایدههای کاربردی و حتی راهکارهایی برای خانههای کوچک پرداختیم تا مشخص شود در چه شرایطی میتوان از مزایای این فضا بهره برد.
در نهایت باید گفت طراحی آشپزخانه کثیف، چه در قالب یک مطبخ بزرگ و چه یک بخش جمعوجور، زمانی موفق است که نیازهای واقعی خانواده، سبک پختوپز و محدودیتهای فضایی در آن لحاظ شود. انتخاب درست درِ جداکننده، هود مناسب، چیدمان کاربردی و استفاده از متریال مقاوم، نتیجه را بهشدت ارتقا میدهد. اگر همه اینها درست کنار هم قرار بگیرند، حتی کوچکترین آشپزخانهها هم میتوانند تمیزتر، منظمتر و کارآمدتر از همیشه عمل کنند.
منبع: Architectural digest – Rapid Kitchens
