برداشتن محفظههای سنگین و تاریک از دیوارهای محل پختوپز راه را برای ورود گستردهی نور خورشید و هوای تازه باز میکند و حس محبوس بودن را به طور کامل از بین میبرد. طراحی یک آشپزخانه بدون کابینت با حذف موانع بصری فراوان، محیطی بسیار آرام برای تمرکز حین آمادهسازی غذا فراهم میآورد و از نظر رعایت اصول بهداشتی شرایط فوقالعاده مطلوبی برای اعضای خانواده خلق میکند. در این بررسی دقیق سراغ راهکارهای عملی و جذابی میرویم که سلامت فیزیکی و روانی شما را ارتقا میدهند و ظاهری چشمنواز و به شدت کاربردی برای فضای خانه به ارمغان میآورند.
تاثیر چیدمان باز بر سلامت روان و بهداشت محیط
قرار گرفتن مداوم در فضاهای تنگ و محصور به مرور زمان موجب خستگی ذهن و بالا رفتن میزان اضطراب افراد میشود. هنگامی که دیوارهای محل آمادهسازی غذا از محفظههای تاریک و جاگیر خالی میشوند، میدان دید گسترش چشمگیری پیدا میکند و این وسعت دید احساس رهایی و آرامش عمیقی به فرد منتقل خواهد کرد. مطالعات روانشناختی نشان میدهند که انجام کارهای روزمره در فضاهای باز و روشن خلاقیت را افزایش میدهد و تمرکز را به شکل قابل توجهی بهبود میبخشد.
از طرف دیگر تاریکی و رطوبت موجود در فضاهای بسته، بستر بسیار مناسبی برای رشد قارچها و جمع شدن گردوغبار فراهم میآورد که مستقیما سلامت سیستم تنفسی را تهدید میکنند. با اجرای یک چیدمان باز امکان گردش مداوم هوای تازه و ورود حداکثری نور خورشید فراهم میشود و این چالشهای بهداشتی به طور کامل از بین میروند. سطوح باز همیشه در معرض دید قرار دارند و همین موضوع ساکنین خانه را به نظافت منظم تشویق میکند.
استفاده از شلفهای متعدد روی دیوار
پوشاندن دیوارهای خالی با طبقههای باز یکی از کارآمدترین روشها برای جایگزینی محفظههای دیواری سنتی به شمار میرود. این طبقات علاوه بر ایجاد نظمی بینظیر، دسترسی به ظروف روزمره را بسیار ساده میکنند و فشارهای فیزیکی حین کار را به حداقل میرسانند. دیدن ظروف تمیز و مرتب روی دیوار حس تسلط بر محیط را در فرد تقویت میکند و کلافگی حین کار را کاهش میدهد. در ادامه ایدههای مرتبط با این بخش را بررسی میکنیم.
۱. نصب قفسههای معلق چوبی و فلزی
نصب طبقههای معلق حس سبکی و شناور بودن را به بیننده القا میکند و دیوارها را از حالت زمخت و سنگین خارج میسازد. این طبقهها فضای بسیار کمی را از نظر بصری اشغال میکنند و نور خورشید یا روشنایی چراغها به راحتی از میان آنها عبور خواهد کرد. ترکیب گرمای چوب طبیعی با پایههای فلزی ظریف، تضاد زیبایی با ذات سرد لوازم برقی ایجاد میکند. قرار دادن بشقابها و لیوانهای پرکاربرد روی این قفسهها سرعت عمل شما را حین کار بالا میبرد و از فشارهای فیزیکی برای دسترسی به ظروف بالایی میکاهد.
- فاصلهگذاری مناسب ظروف: چیدن وسایل با فاصله کافی از یکدیگر به گردش هوا کمک میکند و از نشستن رطوبت روی سطح ظرفها جلوگیری میکند.
- تمیزکاری دورهای: پاک کردن این سطوح با یک پارچه مرطوب تمام باکتریهای احتمالی را نابود میسازد.
- انتخاب رنگهای آرامشبخش: رنگ طبیعی چوب به کاهش استرس کمک میکند و فشار خون را پایین میآورد.
۲. بهرهگیری از طاقچههای سنتی و گچی
اگر به پیوند زدن آرامش گذشته با سبک زندگی مدرن علاقهای دارید، ایجاد فرورفتگیها و طاقچههای دیواری پیشنهاد بسیار جذابی خواهد بود. در معماری گذشته رفها محل اصلی قرارگیری وسایل ارزشمند و روزمره به حساب میآمدند. در یک آشپزخانه قدیمی ایرانی همیشه با طاقچههای گچی یا کاهگلی روبهرو میشدیم که حس صمیمیت و گرمای خانواده را تداعی میکردند. امروزه نیز میتوانید با ایجاد طاقچههای مشابه در دیوارهای گچی فضایی ایمن و زیبا برای چیدن ادویهها فراهم کنید. این ایده با ساختار دیوار یکپارچه میشود و به نظافت آسانتر کمک میکند.
- جلوگیری از تجمع چربی: ساختار گچی طاقچهها نیاز به رنگآمیزی قابل شستوشو دارد تا ذرات چربی در بافت آنها نفوذ نکند.
- ارتباط عاطفی با محیط: طاقچهها یادآور خاطرات گذشته به شمار میروند و احساس امنیت روانی را در افراد خانه تقویت میکنند.
- استفاده از گیاهان تصفیهکننده: قرار دادن گلدانهای کوچک در این فرورفتگیها هوای محیط را تصفیه میکند.
۳. طبقههای یکپارچه و سراسری
کشیدن یک طبقهی بلند و یکپارچه در سرتاسر دیوار افق دید جذابی در فضا خلق میکند. این خطوط افقی طولانی باعث میشوند محیط بسیار وسیعتر از اندازه واقعی خود به چشم بیاید و مرزهای دیوار محو شوند. به جای تزيين روى كابينت آشپزخانه که معمولا به دلیل کمبود جا به شلوغی و آشفتگی بصری منجر میشود، میتوانید ظروف دکوراتیو را با فاصلههای مناسب روی این طبقات یکپارچه بچینید. این فاصله دادن بین وسایل جریان هوا را بهبود میبخشد و از نشستن ذرات معلق در هوا روی ظروف جلوگیری میکند.
- نظمدهی بر اساس میزان استفاده: ظروف پرکاربرد را در ارتفاع همسطح چشم قرار دهید تا کمترین فشار به ستون فقرات وارد شود.
- حفظ فاصله از منبع حرارت: این طبقات باید فاصله استانداردی از اجاق گاز داشته باشند تا ظروف بیش از حد گرم نشوند.
- کاهش خستگی چشم: خطوط افقی طولانی باعث آرامش اعصاب بینایی میشوند و از پرش مداوم چشم جلوگیری میکنند.
ریلهای دیواری برای آویز ابزار آشپزی
نگهداری ابزار و وسایل پختوپز در کشوهای تاریک معمولا به بینظمی و انباشتگی ختم میشود. وقتی وسایل روی هم تلنبار میشوند، پیدا کردن یک وسیله ساده انرژی روانی کاربر را به سرعت تخلیه میکند. نصب میلهها و ریلهای فلزی روی دیوار این مشکل را برای همیشه حل میکند و ابزارها را در معرض جریان هوای تازه قرار میدهد.
۴. نصب تختههای سوراخدار چوبی و فلزی
پگبوردها صفحاتی چوبی یا فلزی با سوراخهای متعدد هستند که انعطافپذیری بینظیری برای ساماندهی وسایل مختلف ارائه میدهند. شما میتوانید گیرهها را بنا به نیاز خود روی این تختهها جابهجا کنید. این صفحات به خصوص برای نگهداری چاقوها و ابزارهای کوچک بسیار کاربردی عمل میکنند. از آنجا که این تختهها مانع برخورد مستقیم ابزارهای مرطوب با گچ دیوار میشوند، به حفظ سلامت بافت دیوار نیز کمک فراوانی میکنند و از پوسته پوسته شدن رنگ جلوگیری خواهند کرد.
- خشک شدن کامل ابزارها: این تختهها اجازه میدهند قطرات آب تبخیر شوند و از زنگزدگی چاقوها جلوگیری میکنند.
- ایمنی در برابر خردسالان: با نصب این تختهها در ارتفاع مناسب ابزارهای برنده از دسترس کودکان دور میمانند.
- شخصیسازی فضای کار: امکان تغییر مداوم چیدمان روی این تختهها حس کنترل بر محیط را به فرد القا میکند.
۵. آویزان کردن قابلمهها و ملاقهها روی پایهها
یکی از چالشهای همیشگی هنگام کار پیدا کردن جای مناسب برای ظروف پختوپز بزرگ به حساب میآید. آویزان کردن قابلمهها و تابهها از یک میله فلزی با کمک قلابهای ساده هم فضا را آزاد میکند و هم ظاهری کاملا حرفهای به محیط میبخشد. وقتی قابلمهها پس از شستوشو در معرض هوای آزاد قرار میگیرند، رطوبت آنها به سرعت خشک میشود و احتمال رشد میکروارگانیسمها به حداقل میرسد. برای فردی که یک آشپزخانه كم كابينت در اختیار دارد این روش یک راهکار طلایی به شمار میرود و فضای روی میزها را خلوت نگه میدارد.
- حذف آلودگی متقاطع: عدم تماس ظروف با یکدیگر خطر انتقال باکتریها را به شدت کاهش میدهد.
- جلوگیری از خراشیدگی سطوح: آویزان کردن مانع از ساییده شدن قابلمهها به یکدیگر میشود و پوشش آنها سالم باقی میماند.
- صرفهجویی در انرژی ذهنی: دسترسی سریع به ابزار مناسب زمان پخت را کاهش میدهد.
۶. استفاده از قلابهای مخفی زیر سطوح
بخش زیرین طبقهها معمولا بیاستفاده باقی میماند در حالی که پتانسیل بالایی برای نگهداری وسایل سبک دارد. با نصب قلابهای کوچک در این قسمت میتوانید لیوانها و فنجانهای روزمره را به شکل وارونه آویزان کنید. این حالت وارونه مانع از نشستن گردوغبار داخل ظروف میشود و بهداشت آنها را تضمین میکند. این ایده بدون اشغال کردن فضای جدید ظرفیت نگهداری وسایل را تا دو برابر افزایش میدهد.
- حفاظت در برابر گردوغبار: وارونه نگه داشتن لیوانها تضمین میکند که هیچ ذره آلودهای وارد آنها نشود.
- استفاده از فضاهای مرده: تبدیل کردن بخشهای بیاستفاده به فضایی کاربردی حس رضایت ذهنی بالایی به همراه دارد.
- شستوشوی آسان پایهها: قلابهای فلزی به راحتی با مواد ضدعفونیکننده تمیز میشوند.
استفاده از کمدهای ایستاده و مدولار
گاهی اوقات داشتن فضاهای اختصاصی برای نگهداری مواد غذایی خاص اجتنابناپذیر به نظر میرسد. در چنین شرایطی به جای نصب باکسهای دیواری ثابت، استفاده از نمونههای ایستاده و قابل جابهجایی توصیه میشود. این وسایل انعطافپذیری بالایی دارند و هر زمان که اراده کنید مسیر گردش هوا را به سادگی تغییر میدهند.
۷. چرخدستیها و ترولیهای متحرک
ترولیهای چندطبقه چرخدار یکی از کاربردیترین جایگزینها برای باکسهای سنگین دیواری به شمار میروند. این چرخدستیها را میتوانید حین پختوپز کنار اجاق گاز بیاورید و پس از اتمام کار آنها را در گوشهای خلوت قرار دهید. تحرکپذیری این ابزارها به شما اجازه میدهد تا کف زمین را به راحتی نظافت کنید و از تجمع آلودگی در کنجهای تاریک جلوگیری کنید. جنس استیل یا پلاستیک فشرده این ترولیها قابلیت شستوشوی بالایی دارد.
- سهولت در نظافت کف: امکان جابهجایی راحت این وسایل تمیز کردن تمام زوایای پنهان کف ساختمان را امکانپذیر میسازد.
- جلوگیری از خستگی فیزیکی: انتقال مواد اولیه با یک حرکت به کنار اجاق گاز فشار روی مفاصل را کاهش میدهد.
- تقسیمبندی مواد غذایی: طبقات مختلف ترولی اجازه میدهد مواد خام و پخته را جدا کنید.
۸. قفسههای عمودی و استندهای بلند
برای استفاده بهینه از ارتفاع محیط قرار دادن یک قفسه بلند و باز ایده بسیار مناسبی محسوب میشود. این قفسهها دید افقی را مسدود نمیکنند و وسایل برقی سنگین مانند همزن را به خوبی روی طبقات خود جای میدهند. جریان آزاد هوای اطراف این دستگاهها از گرم شدن بیش از حد قطعات جلوگیری میکند و طول عمر آنها را افزایش میدهد. این مدل قفسهها به ویژه برای خانههایی با سقف بلند جلوه بصری باشکوهی خلق میکنند.
- تهویه دستگاههای برقی: جریان هوای آزاد در اطراف موتور وسایل برقی خطر اتصالی را به صفر میرساند.
- نورپردازی طبیعی: ساختار باز این قفسهها مانع عبور نور نمیشود.
- دسترسی ارگونومیک: قرار دادن وسایل سنگین در طبقات میانی از خم شدنهای آسیبزا جلوگیری میکند.
۹. جزیرههای چندمنظوره با طبقات باز
قرار دادن یک میز بزرگ در مرکز فضا که زیر آن دارای طبقات باز باشد نیاز شما به محفظههای دیواری را به طرز چشمگیری کاهش میدهد. این میزها علاوه بر ایجاد یک سطح کار وسیع، فضایی عالی برای دورهمیهای خانوادگی فراهم میآورند. وقتی یک آشپزخانه بدون اپن طراحی میکنید، قرار دادن یک جزیره با طبقات باز ارتباطات اجتماعی اعضای خانواده را بهبود میبخشد. بسیاری از طراحان مطرح برای دكوراسيون آشپزخانه كوچك بدون ابن پیشنهاد میدهند از این جزیرههای کاربردی بهره ببرند تا هم مرز فضاها مشخص شود و هم روشنایی محیط از بین نرود.
- تقویت پیوندهای خانوادگی: طراحی باز جزیره گفتوگوی چهره به چهره را حین کار آسان میسازد.
- مرزبندی بدون دیوار: این ساختارها حریم کار را بدون ایجاد حس خفگی مشخص میکنند.
- نظافت مداوم سطوح: دید کامل به فضای زیر جزیره کاربر را مجبور میکند همیشه بهداشت این بخشها را حفظ کند.
راهکارهای تکمیلی برای نظمدهی در آشپزخانه بدون کابینت
خلوت نگه داشتن محیط کار به معنای حذف وسایل ضروری محسوب نمیشود، بلکه نیازمند ساماندهی هوشمندانه آنها با استفاده از ابزارهای ساده خواهد بود. استفاده از تکنیکهای نظمدهی بصری محیط را به مکانی امن و آرام تبدیل میکند. هر آشپزخانه بدون کابینت برای حفظ زیبایی خود به شدت به این جزئیات کوچک تکیه میکند.
۱۰. سبدهای حصیری و پارچهای نظمدهنده
قرار دادن بستهبندیهای رنگارنگ مواد غذایی روی طبقات باز باعث آشفتگی بصری شدیدی میشود که به مرور زمان ذهن را خسته میکند. استفاده از سبدهای حصیری یا پارچهای برای دستهبندی این مواد از این بینظمی به طور کامل جلوگیری میکند. بافت طبیعی این محصولات تاثیر مطلوبی بر آرامش اعصاب میگذارد. استفاده از حصیر و چوب که مشخصه اصلی سبک بوهو در دکوراسیون به حساب میآیند، محیطی گرم و دلپذیر خلق میکند.
- کاهش آلودگی بصری: پنهان کردن پاکتهای پلاستیکی ذهن را از پردازش اطلاعات اضافی باز میدارد.
- تبادل هوای مواد خشک: بافت متخلخل حصیر جلوی فساد مواد غذایی مانند سیبزمینی را میگیرد.
- شستوشوی روکشهای پارچهای: سبدهایی با روکش قابل جدا شدن بالاترین سطح بهداشت را فراهم میآورند.
۱۱. پوششهای پارچهای برای طبقات پایین
در گذشته استفاده از پارچه برای پوشاندن طبقات پایینی بسیار رایج بود و امروزه این ترفند دوباره مورد توجه طراحان قرار گرفته است. داشتن یک كابينت بدون درب که با پردهای نخی پوشانده شده به شما امکان میدهد تا طرح و رنگ محیط را با کمترین هزینه تغییر دهید. این ایده مستقیما ما را به یاد چيدمان آشپزخانه كوچك قديمى میاندازد که در آن سادگی حرف اول را میزد. تنفسپذیری پارچهها مانع از محبوس شدن رطوبت میشود و جلوی بوی نم را میگیرد.
- تنفسپذیری عالی: عبور هوا از میان پارچه مانع از ایجاد بوی کهنگی در فضاهای تاریک میشود.
- تنوع در طراحی محیط: تغییر رنگ پارچهها با تغییر فصول روحیه افراد را تازه میکند.
- شستوشوی منظم و راحت: شستن ماهانه این پردهها سلامت محیط را تضمین میکند.
۱۲. پایهها و استندهای رومیزی فلزی
بسیاری از افراد تمایل دارند وسایلی مانند بانکه چای را مستقیما روی سطح کار نگه دارند. برای جلوگیری از شلوغ شدن میزها، استفاده از استندهای فلزی کوچک بسیار راهگشا خواهد بود. این پایهها وسایل را از سطح میز بالاتر میبرند و تمیز کردن زیر آنها را با یک دستمال ساده امکانپذیر میکنند. با این روش محیط کار شما همیشه مرتب باقی میماند.
- جداسازی مناطق آلوده: بالا بردن وسایل از سطح میز مانع از نفوذ رطوبت به سطوح زیرین میشود.
- نظمدهی هندسی: چیدن وسایل در چهارچوب این استندها آشفتگی فکری را کاهش میدهد.
- پاکسازی سریع سطوح: با برداشتن استند میتوانید سطح زیرین آن را به سرعت ضدعفونی کنید.
مدیریت هوشمندانه فضا در یک آشپزخانه بدون کابینت
وقتی دیوارهای بالایی کاملا آزاد باشند، باید از فضاهای جانبی بیشترین استفاده را برد. اگر در خانه وسایل بسیار زیادی دارید که نباید در معرض دید قرار بگیرند، ایجاد یک فضای مجزا مانند آشپزخانه مخفی در بخشی از خانه به شما کمک میکند تا تمام ریختوپاشهای سنگین را به آنجا منتقل کنید. با این کار محیط اصلی همیشه تمیز و دلباز به نظر میرسد.
راهنمای تفکیک بخشهای آمادهسازی و پختوپز
طراحی هوشمندانه چنین محیطی نیازمند یک برنامهریزی دقیق برای تفکیک فضای پختوپز سنگین از منطقه آمادهسازی سبک محسوب میشود. در این روند طراحی توجه به نیازهای فیزیکی کاربر اهمیت شایانی پیدا میکند تا کمترین فشار ممکن به ساختار عضلانی افراد وارد آید.
حفظ ایمنی در مسیرهای رفتوآمد
در نظر گرفتن مسیرهای حرکتی بدون مانع سرعت واکنش در مواقع اضطراری مانند سرریز شدن مایعات داغ را به شدت بالا میبرد و محیطی امن برای تمام اعضای خانواده ایجاد میکند. داشتن مسیرهای باز در خانه آرامش روانی فوقالعادهای به همراه میآورد.
تاثیر نور طبیعی بر طراوت آشپزخانه بدون کابینت
یکی از بزرگترین مزایای حذف محفظههای سنگین دیواری، باز شدن مسیر برای تابش مستقیم نور خورشید به حساب میآید. نور طبیعی علاوه بر از بین بردن باکتریهای روی سطوح، به تولید ویتامین دی در بدن ساکنین کمک فراوانی میکند و فضای خانه را پر از انرژی مثبت میسازد.
هدایت روشنایی به تمام زوایای محیط
استفاده از شلفهای باز و فلزی اجازه میدهد نور از میان طبقات عبور کند و هیچ گوشهی تاریکی در فضا باقی نماند. این نورپردازی طبیعی نیاز به استفاده از لامپهای پرمصرف در طول روز را کاملا از بین میبرد و در مصرف انرژی صرفهجویی میکند.
انتخاب زاویه مناسب برای تابش خورشید
طراحی طبقات باید به گونهای انجام شود که جلوی پنجرههای اصلی را مسدود نکنند. قرار دادن وسایل شیشهای و شفاف در مسیر نور باعث انعکاس زیبای پرتوهای خورشید در سراسر خانه میشود و جلوه بصری خیرهکنندهای خلق میکند.
رعایت اصول ارگونومی در طراحی آشپزخانه بدون کابینت
هماهنگسازی محیط با فیزیک بدن انسان یکی از ارکان اساسی در معماری داخلی به شمار میرود. دسترسی سریع و بدون زحمت به وسایل مورد نیاز از بروز دردهای مزمن مفصلی در آینده جلوگیری میکند و تجربه آشپزی را به فعالیتی لذتبخش تبدیل میسازد.
تنظیم ارتفاع مناسب برای دسترسی آسان
قرار دادن ظروف سنگین در ارتفاعی بین کمر تا شانه باعث میشود افراد برای برداشتن آنها نیازی به کشش بیش از حد دستها یا خم شدن نداشته باشند. این محدوده طلایی بالاترین سطح ایمنی را برای کاربر به ارمغان میآورد.
کاهش فشار بر ستون فقرات حین کار
چیدمان افقی و باز روی دیوارها به کاربر اجازه میدهد تنها با یک چرخش ساده وسیله مورد نظر خود را پیدا کند. این کاهش حرکات اضافی بدن، فشار وارده بر مهرههای کمر را به حداقل میرساند و از خستگی زودرس جلوگیری میکند.
جمعبندی
در نهایت باید اشاره کنیم که رهاسازی دیوارها از محفظههای تاریک قدمی بزرگ به سوی ارتقای سلامت جسمی و روانی شما محسوب میشود. طراحی یک آشپزخانه بدون کابینت با فراهم کردن تهویه کاملا مطلوب و ورود بیواسطه نور خورشید، از رشد عوامل بیماریزا جلوگیری میکند و ذهنی آرام برای شما خلق مینماید. با اجرای ایدههای سادهای مانند نصب طبقههای معلق، ریلهای فلزی، استفاده از ترولیهای متحرک و سبدهای حصیری نظمدهنده میتوانید محیطی کاملا کاربردی، بهداشتی و بسیار جذاب پدید آورید که هر لحظه حضور در آن با حس طراوت و سرزندگی همراه خواهد بود.
منبع: housebeautiful
