شستن مو با جوش شیرین روشی خانگی، ارزان و به ظاهر بیخطر است که بعضیها آن را جایگزین شامپو میدانند و بعضی دیگر از آن به عنوان دشمن پنهان مو یاد میکنند. شاید شما هم شنیده باشید که جوش شیرین میتواند چربی مو را کنترل کند، شوره سر را کاهش دهد یا حتی باعث شفافتر شدن موها شود. اما آیا این ادعاها پشتوانه علمی دارند یا تنها تجربههای پراکندهی کاربران فضای مجازیاند؟
واقعیت این است که جوش شیرین، برخلاف ظاهر سادهاش، ترکیبی با خاصیت قلیایی بالاست و تماس مستقیم آن با پوست سر و ساقه مو میتواند نتایج کاملا متفاوتی را ایجاد کند؛ از حس تمیزی و سبکی مو گرفته تا خشکی شدید، وزشدگی و حتی آسیب به ساختار مو. درست به همین دلیل، شستن مو با جوش شیرین به یکی از بحثبرانگیزترین روشهای مراقبت خانگی تبدیل شده است.
در این مقاله به صورت دقیق و بدون اغراق بررسی میکنیم که شستن مو با جوش شیرین چه فوایدی دارد و چه عوارضی ممکن است به همراه داشته باشد.
فواید شستن مو با جوش شیرین
شستن مو با جوش شیرین یکی از روشهای ساده و کمهزینهی مراقبت از موست که در فضای اینترنت بارها به عنوان یک جایگزین «طبیعی» برای شامپو معرفی شده است. برخی از کاربران اعلام کردهاند که این پودر قلیایی میتواند مو و پوست سر را از چربی اضافی و باقیماندههای محصولات آرایشی پاک کند و حتی به نرمی و درخشش ظاهری مو کمک کند. البته شواهد علمی درباره این اثرات محدود است و بیشتر یافتهها بر تجربه فردی مبتنی است، نه تحقیقات قطعی. با این حال، در ادامه مهمترین فواید جوش شیرین را برای موها بررسی میکنیم:

پاککنندگی عمیق و حذف چربی و رسوبات
جوش شیرین به عنوان یک پاککننده طبیعی شناخته میشود که میتواند چربی، گرد و خاک و باقیماندههای محصولات مراقبت مو را از سطح پوست سر و ساقهها پاک کند. برخی افراد معتقدند این ویژگی باعث میشود مو تمیزتر و سبکتر به نظر برسد.
افزایش درخشندگی ظاهری مو
وقتی جوش شیرین چربی و رسوبات را از روی ساقه مو جدا میکند، نور بهتر روی تارها بازتاب مییابد و موها ظاهری براقتر و شفافتر پیدا میکنند؛ هر چند، این نتیجه بیشتر بر تجربههای شخصی گزارش شده است تا تحقیقات علمی قوی.
لایهبرداری ملایم پوست سر
ساختار کریستالی جوش شیرین باعث میشود که استفاده ملایم از آن روی پوست سر به نوعی لایهبرداری خفیف انجام دهد و سلولهای مرده و پوست اضافه را از بین ببرد، که میتواند باعث بهبود ظاهر و احساس تمیزی پوست سر شود.
جذب بوی نامطبوع
بعضی افراد از جوش شیرین به عنوان جایگزینی طبیعی برای شامپو خشک استفاده میکنند، چون پودر آن میتواند تا حدی بوهای ناخوشایند را خنثی کند و موها را بین شستشوهای مکرر تازهتر نگه دارد.
مضرات شستن مو با جوش شیرین
با این که جوش شیرین به عنوان یک روش طبیعی برای تمیز کردن موها شناخته میشود، این ماده نسبت به ساختار شیمیایی پوست سر و موها قلیاییتر است و میتواند تعادل طبیعی pH و چربیها را بر هم بزند. همین موضوع باعث میشود که استفاده نامناسب یا مکرر از این پودر، به جای فواید، مشکلاتی را برای سلامت مو و پوست سر ایجاد کند.

خشکی بیش از حد مو و پوست سر
جوش شیرین دارای pH بالایی (حدود ۹) است که بسیار قلیاییتر از pH طبیعی پوست سر (حدود ۵.۵) است. این اختلاف زیاد میتواند باعث خشک شدن شدید مو و پوست سر شود؛ چرا که روغنهای طبیعی مو و پوست را از بین میبرد و باعث ایجاد وز، خشکی و شکنندگی در تارهای مو میشود.
آسیب به کوتیکول مو و شکنندگی
پودر جوش شیرین به دلیل بافت کریستالی خود میتواند به طور مکانیکی به کوتیکول (لایه بیرونی) مو آسیب بزند و در نتیجه تارهای مو را ضعیفتر کند. این آسیبدیدگی میتواند منجر به شکستگی، موخوره و شکنندگی شدید شود.
تحریک و التهاب پوست سر
استفادهی جوش شیرین ممکن است باعث تحریک پوست سر شود و در برخی افراد با پوست حساس یا خشک، این تحریک به خارش، التهاب یا حتی پوستهپوسته شدن منجر شود.
افزایش وز و گرهخوردگی مو
وقتی موها بیش از حد خشک شوند و کوتیکولها آسیب ببینند، سطح آنها خشنتر میشود و در نتیجه حالت وز و گرهخوردگی بیشتر پیدا میکند. همین موضوع باعث میشود موها سختتر شانه شوند و ظاهری نامرتب داشته باشند.
از بین رفتن تعادل pH طبیعی مو
pH طبیعی مو و پوست سر نقش مهمی در حفظ سلامتی و انعطافپذیری آن دارد. استفاده مکرر از جوش شیرین میتواند این تعادل را به هم بزند، که نه تنها برای سلامت مو مفید نیست بلکه باعث مشکلات بلندمدت نیز میشود.
عوارض شستن مو با جوش شیرین
استفاده از جوش شیرین به عنوان شامپوی طبیعی ممکن است در ابتدا جذاب به نظر برسد، اما این روش میتواند مانند دیگر موارد استفاده از جوش شیرین، عوارض جانبی ناخوشایندی به دنبال داشته باشد. برای مثال مضرات استفاده از جوش شیرین در نان امروزه برای بسیاری از افراد شناخته شده است، اما آیا در مورد موها هم همینطور است؟
بسیاری از افرادی که از این پودر برای شستشوی مو استفاده کردهاند، گزارش کردهاند که مشکلاتی مانند خشکی، التهاب، و حتی آسیب به ساختار مو و پوست سر را تجربه کردهاند. در این بخش به بررسی عوارض احتمالی شستن مو با جوش شیرین میپردازیم.

التهاب و حساسیت پوست سر
استفاده از جوش شیرین، به ویژه در افرادی که پوست حساسی دارند، میتواند باعث التهاب و خارش پوست سر شود. این واکنشها به دلیل تغییرات ناگهانی در pH پوست سر رخ میدهند که میتوانند آن را تحریک کرده و مشکلاتی مانند قرمزی، خارش یا پوستهپوسته شدن را به همراه داشته باشند.
آسیب به فولیکولهای مو
در اثر استفاده مکرر از جوش شیرین، فولیکولهای مو ممکن است آسیب ببینند. این آسیب میتواند منجر به کاهش رشد مو یا حتی ریزش موی موقت شود؛ چرا که جوش شیرین با از بین بردن روغنهای طبیعی پوست سر، شرایط نامناسبی را برای رشد مو ایجاد میکند.
خشکی و شکنندگی مو
اگرچه جوش شیرین میتواند مو را از چربیهای اضافی پاک کند، استفاده مکرر از آن میتواند موها را بیش از حد خشک کند. این خشکی باعث شکنندگی، وزشدگی و کاهش انعطافپذیری مو میشود که میتواند به راحتی منجر به آسیبهای دائمی شود.
از بین رفتن رنگ و درخشندگی مو
برای افرادی که موهای رنگشده دارند، استفاده از جوش شیرین ممکن است باعث کمرنگتر شدن رنگ مو و از بین رفتن درخشندگی آن شود. جوش شیرین میتواند رنگدانههای مو را به طور ناخواسته از بین ببرد و موها را بیروح و کمجان کند.
نحوه استفاده از جوش شیرین برای شستن مو
برای استفاده از جوش شیرین به عنوان یک روش طبیعی برای شستشوی مو، مهم است که آن را به درستی آماده و استفاده کنید تا از هرگونه آسیب احتمالی به مو و پوست سر جلوگیری شود. در ادامه، مراحل دقیق و صحیح استفاده از جوش شیرین برای شستن مو را توضیح میدهیم:

- تهیه محلول جوش شیرین: برای استفاده از جوش شیرین، باید آن را با آب رقیق کنید، همانند موقعی که از آن در تهیه خمیر مایه نان استفاده میشود. مقدار مناسبی از جوش شیرین (تقریبا ۱ تا ۲ قاشق چایخوری) را در یک فنجان آب گرم حل کنید. دقت کنید که محلول خیلی غلیظ نباشد.
- مرطوب کردن مو: قبل از استفاده از محلول جوش شیرین، موهایتان را به طور کامل با آب گرم مرطوب کنید. این کار کمک میکند تا جوش شیرین به طور یکنواخت روی سطح موها پخش شود و شستشو راحتتر انجام شود.
- استفاده از محلول: محلول جوش شیرین را به طور یکنواخت روی پوست سر و موهای خود بریزید. با انگشتان خود پوست سر را به آرامی ماساژ دهید تا جوش شیرین بتواند چربیها و آلودگیها را جذب کند. توجه داشته باشید که از مالیدن جوش شیرین به صورت خشک روی مو خودداری کنید.
- شستشوی خوب: پس از چند دقیقه ماساژ دادن، موها را با آب گرم به خوبی شستشو دهید تا تمام محلول جوش شیرین از روی مو پاک شود.
- استفاده از نرمکننده مناسب: چون جوش شیرین میتواند باعث خشکی موها شود، بعد از استفاده از آن بهتر است از نرمکننده یا روغن طبیعی (مثل روغن آرگان یا جوجوبا) برای مرطوب کردن موها استفاده کنید.
- تکرار استفاده در فواصل زمانی مناسب: برای جلوگیری از خشکی و آسیب، از این روش به طور مکرر استفاده نکنید. استفاده از جوش شیرین به صورت هفتگی یا هر دو هفته یکبار برای بیشتر افراد کافی است.
جوش شیرین برای شستن مو؛ خوب یا بد؟
استفاده از جوش شیرین به عنوان یک راه حل طبیعی میتواند فواید و عوارضی داشته باشد، برای مثال در حل بسیاری از مشکلات مانند مشکلات معده باید حتما پیش از استفاده از مضرات جوش شیرین برای معده آگاه شد. در حالی که این پودر ارزان و قابل دسترس میتواند به طور موقت چربی و آلودگیها را از سطح مو پاک کند و براقبودن مو را افزایش دهد، استفاده طولانی مدت یا نامناسب از آن ممکن است به خشکی، شکنندگی و آسیب به ساختار مو و پوست سر منجر شود.
به طور خاص، جوش شیرین با pH بالا میتواند تعادل طبیعی پوست سر را به هم بزند و باعث تحریک و آسیب شود. بنابراین، این روش بیشتر برای افرادی که موهای چربی دارند و به دنبال یک روش سریع برای پاکسازی مو هستند، مناسب است. اما برای کسانی که دارای پوست سر حساس یا موهای خشک و آسیبدیده هستند، بهتر است از این روش اجتناب کنند.
در نهایت، برای استفاده از جوش شیرین در شستشوی مو، مهم است که آن را با دقت و در فواصل زمانی مناسب استفاده کنید و همیشه اثرات آن را بر مو و پوست سر خود بررسی کنید. ممکن است برای بسیاری از افراد، جایگزینهای ملایمتر و متعادلتری مانند شامپوهای مخصوص یا درمانهای خانگی دیگری مناسبتر باشد.
منبع: Healthline