در سالهای اخیر، نام کربوکسی تراپی به طور قابل توجهی در کلینیکهای زیبایی، مراکز پوست و حتی صفحات پزشکی شبکههای اجتماعی شنیده میشود. روشی که در نگاه اول ساده به نظر میرسد، اما پشت آن یک منطق فیزیولوژیک مشخص و سالها تجربه بالینی قرار دارد. بسیاری از افراد قبل از انجام این روش، دقیقا همین سوال را میپرسند که کربوکسیتراپی چیست، چه فوایدی دارد و آیا واقعا ارزش هزینه کردن دارد یا خیر؟
درک درست این روش، بدون شناخت سازوکار آن در بدن ممکن نیست. در این مقاله هدف ما این است که به صورت دقیق و قابل فهم بررسی کنیم که کربوکسی تراپی چگونه عمل میکند، چه فوایدی دارد، هزینه آن به چه عواملی بستگی دارد و ماندگاری نتایج آن چقدر است.
کربوکسی تراپی چیست؟
کربوکسیتراپی (Carboxytherapy) به معنای تزریق کنترلشده گاز دیاکسید کربن به بافتهای زیر پوست است. این روش به عنوان یک درمان کمتهاجمی شناخته میشود: برخلاف جراحیهای زیبایی، نیازی به برش، بخیه یا بیهوشی عمومی ندارد و معمولا در جلسات ۱۵ تا ۴۵ دقیقهای انجام میشود.
مکانیسم اثر آن به این صورت است که با تزریق CO₂، بدن خون بیشتری به ناحیه تزریقشده میفرستد تا تعادل اکسیژن و دیاکسید کربن را حفظ کند. این افزایش جریان خون باعث میشود اکسیژن بیشتری به بافت برسد، ترمیم بافت سریعتر انجام شود و تولید کلاژن و الاستین تحریک شود.
استفاده از کربوکسیتراپی ابتدا در اسپاهای فرانسوی در دهه ۱۹۳۰ شروع شد و در زمان فعلی در بسیاری از کشورهای جهان مانند ایران به عنوان یک روش محبوب درمانی و زیبایی شناخته میشود.
انواع کربوکسی تراپی
اصل کلی در همه انواع کربوکسیتراپی یکسان است، اما بسته به ناحیه درمان، اهداف و تکنیک تزریق میتوان آن را به چند دسته تقسیم کرد:
- کربوکسیتراپی سطحی: تزریق گاز به لایههای بالایی پوست برای بهبود بافت و تحریک کلاژنسازی مانند فرایندی که لوسیون آب برنج برای پوست طی میکند.
- کربوکسیتراپی عمیق: تزریق گاز در لایههای عمیقتر بافت (مثل لایه چربی) برای اهداف خاص مانند کاهش سلولیت یا بهبود ظاهر نواحی حجیمتر.
- جلسات تکمنطقهای: برای مثال فقط ناحیه زیر چشم یا یک بخش صورت.
- جلسات چندمنطقهای: برای چند ناحیه بدن در یک برنامه درمانی.
هر نوع تکنیک بسته به هدف درمانی و ارزیابی متخصص ممکن است متفاوت باشد.
کربوکسی تراپی در فیشیال
در فیشیال صورت، کربوکسیتراپی به عنوان یکی از روشهای محبوب برای بهبود زیبایی پوست شناخته میشود. در این روش، CO₂ به صورت سطحی تزریق میشود تا:
- گردش خون در ناحیه صورت تقویت شود.
- اکسیژنرسانی بافتی افزایش پیدا کند.
- تحریک کلاژن و الاستینسازی رخ دهد.
در نتیجه این فرآیند، پوست صورت ظاهری شادابتر، صافتر و جوانتر پیدا میکند. بسیاری از بیماران گزارش میدهند که بعد از چند جلسه، بهبود رنگ پوست، کاهش خطوط ریز و شلی پوست را تجربه میکنند. فیشیال با کربوکسیتراپی معمولا در کنار دیگر روشهای مراقبت پوستی مانند میکرودرم یا مراقبتهایی با تاکید بر نقش کلاژن برای پوست انجام میشود تا نتایج بهینهتری حاصل شود.
کربوکسی تراپی صورت
کربوکسیتراپی صورت یکی از رایجترین کاربردها در این حوزه است و بیشتر برای اهداف زیر استفاده میشود:
- بهبود چین و چروکهای ملایم و خطوط پیری
- افزایش جلوه شاداب و روشن پوست
- ارتقای خاصیت ارتجاعی پوست
- کاهش علائم خستگی و تیرگیهای عمومی
این روش به صورت سطحی انجام میشود و معمولا بدون درد یا با بیحسی موضعی خفیف همراه است. بسیاری از بیماران پس از پایان جلسه درمانی میتوانند بلافاصله به فعالیتهای روزمره بازگردند.
نکته مهم این است که نتایج قابل مشاهده ممکن است پس از چند جلسه (معمولا ۷ تا ۱۰ جلسه) ظاهر شوند؛ چرا که فرآیندهای کلاژنسازی و بازسازی بافتی زمان نیاز دارند.
کربوکسی تراپی مو
یکی از کاربردهای کمتر شناختهشده اما موثر کربوکسیتراپی برای مو تلقی میشود. در این روش، CO₂ به ناحیه پوست سر و فولیکولهای مو تزریق میشود تا:
- جریان خون در پوست سر بهبود پیدا کند.
- اکسیژنرسانی به فولیکولها افزایش یابد.
- رشد مو و سلامت پیاز مو تقویت شود.
افزایش گردش خون باعث میشود مواد مغذی بیشتری به فولیکولهای مو برسد و میتواند در کاهش ریزش مو، تقویت ریشهها و افزایش ضخامت تار موها نقش داشته باشد. جلسات معمولا منظم برگزار میشود و ممکن است چند جلسه برای مشاهده نتایج قابل توجه نیاز باشد. با این حال، این روش کاملا غیرجراحی و کمتهاجمی بوده و معمولا مانند استفاده از روشهای گیاهی مانند استفاده از آب برنج و میخک برای مو، دوره نقاهت خاصی ندارد.
کربوکسی تراپی زیر چشم
یکی از مهمترین کاربردهای زیبایی کربوکسیتراپی، کاهش تیرگی و پف زیر چشم شناخته میشود. تیرگیهای زیر چشم اغلب ناشی از تجمع خون و گردش خون ضعیف در آن ناحیه هستند. با تزریق CO₂ در سطح زیرین چشم:
- گردش خون افزایش مییابد.
- رنگ تیره به سمت طبیعیتر شدن پیش میرود.
- بافت بهتر اکسیژن دریافت میکند.
- ظاهر عمومی منطقه بهبود پیدا میکند.
این روش به خصوص برای کسانی که از حلقههای تیره، پف یا کبودیهای مزمن زیر چشم رنج میبرند، بسیار محبوب است و معمولا اثرات ابتدایی پس از چند جلسه دیده میشود.
کربوکسی تراپی بیکینی
کاربرد کربوکسیتراپی در ناحیه بیکینی معمولا به اهداف زیر معطوف است:
- بهبود رنگ و یکنواختی پوست ناحیه تناسلی
- کاهش تیرگیهای پوستی ناشی از اصطکاک یا تغییرات هورمونی
- افزایش گردش خون در بافت و تحریک تولید کلاژن
این کاربرد به ویژه برای افرادی که از تیرگیهای مزمن در این ناحیه ناراضی هستند و به دنبال راهکارهای کمتهاجمی بهجای روشهای لیزری یا شیمیایی هستند، گزینه مناسبی محسوب میشود. اشاره پژوهشی یا بالینی مشخص در منابع برای این ناحیه کمتر است، اما اصول کلی درمان مشابه نواحی دیگر پوست است: افزایش گردش خون و تحریک واکنشهای بیولوژیکی مفید در بافت.
فواید کربوکسی تراپی
کربوکسیتراپی فواید متعددی دارد که در مطالعات بالینی و گزارشهای پزشکی به آنها اشاره شده است:
- افزایش گردش خون: تزریق CO₂ باعث گشاد شدن عروق خونی در ناحیه میشود و واکنش بدن برای ارسال بیشتر خون و اکسیژن به آن ناحیه را تحریک میکند. این افزایش جریان خون یکی از پایهایترین اثرات درمان محسوب میشود.
- تحریک تولید کلاژن و الاستین: بدن در پاسخ به افزایش جریان خون و اکسیژن، تولید پروتئینهای ساختمانی پوست مثل کلاژن و الاستین را افزایش میدهد که در جوانسازی و بهبود کیفیت بافت موثر است.
- کمک به کاهش سلولیت و چربیهای موضعی: در کاربردهای بدن، CO₂ باعث افزایش متابولیسم و گردش خون در بافتهای چربی میشود که ممکن است به کاهش ظاهری سلولیت کمک کند؛ به خصوص در ترکیب با برنامههای ورزشی مانند ورزش بادی فلکس یا برنامههای تغذیهای.
- بهبود چین و چروک و خطهای سطحی: روند بهبود گردش خون و نیرو بخشیدن به بافت باعث میشود خطوط ریز، چینهای سطحی و افتادگیهای جزئی با گذشت زمان کمتر دیده شوند.
- بهبود تیرگیهای مزمن مثل زیر چشم: تیرگیهای مزمن زیر چشم اغلب نتیجه گردش خون ضعیف و تجمع خون هستند. کربوکسیتراپی میتواند به بهبود رنگ و کاهش تیرگی کمک کند.
- افزایش کیفیت پوست و ترمیم بافتی: بهبود روند اکسیژنرسانی و تغذیه سلولی در نواحی هدف، باعث میشود ترمیم بافتهای آسیبدیده سرعت بیشتری بگیرد و ظاهر پوست به صورت طبیعیتر و سالمتر شود.
مضرات کربوکسی تراپی
کربوکسیتراپی نسبت به روشهای جراحی تهاجمی بیخطرتر است، اما در برخی موارد ممکن است عوارض یا ناراحتیهای موقت را ایجاد کند:
- تورم یا قرمزی محل تزریق: بعد از تزریق CO₂، پوست ممکن است ملتهب، قرمز یا متورم شود که معمولا ظرف چند ساعت تا چند روز فروکش میکند.
- کبودی یا درد خفیف: برخی افراد ممکن است در محل تزریق کبودی یا درد خفیف را تجربه کنند که معمولا موقتی است و در بیشتر موارد بعد از چند روز بهبود پیدا میکند.
- سوزش یا حس فشار: حین تزریق ممکن است فرد یک حس فشار جزئی یا سوزش کوتاهمدت را تجربه کند، که معمولا گذرا است.
- منع مصرف در بعضی شرایط: کربوکسیتراپی برای افرادی با برخی شرایط پزشکی خاص توصیه نمیشود، مانند بیماریهای شدید قلبی، تنفسی، بارداری، مشکلات انعقاد خون یا اختلالات خاص پوستی. در این موارد بهتر است پیش از درمان با پزشک مشورت شود.
مدت ماندگاری کربوکسی تراپی
یکی از سوالات مهم درباره این درمان، مدت ماندگاری نتایج است. بر اساس منابع معتبر، نتایج اولیه ممکن است بعد از چند جلسه درمانی (معمولا ۷ تا ۱۰ جلسه) دیده شود. همچنین نتایج حفظشده در بسیاری از موارد ۳ تا ۶ ماه ادامه دارد و سپس برای حفظ اثر نیاز به جلسات نگهداری دارد. به بیان دیگر، کربوکسیتراپی نتایج دائمی ندارد اما با جلسات دورهای میتوان اثرات آن را حفظ کرد.
هزینه کربوکسی تراپی در ایران
در ایران، هزینه انجام کربوکسیتراپی در سال ۱۴۰۴ بسته به ناحیه درمان، تجربه پزشک، شهر و کلینیک مورد مراجعه متفاوت است، اما میتوان حدود قیمتهای رایج را به طور واقعی و ملموس این گونه خلاصه کرد:
- کربوکسی تراپی عمومی صورت یا نواحی کوچک: معمولا در کلینیکهای ایران چیزی حدود ۴۰۰ تا ۸۰۰ هزار تومان برای هر جلسه متغیر است. این بازه در شهرهای بزرگ مثل تهران معمولا در بخش بالاتر و در شهرهای کوچکتر در بخش پایینتر قرار دارد.
- کربوکسی تراپی مو: در موارد مخصوص پوست سر و تقویت مو، نرخ هر جلسه اغلب بین ۳۰۰ هزار تا ۱ میلیون تومان است که بسته به تجربه متخصص و شرایط درمانی ناحیه متفاوت میشود.
- کربوکسی تراپی زیر چشم یا بیکینی: چون نیاز به دقت، مهارت و زمان بیشتری دارد، معمولا قیمتها در محدوده حدود ۸۰۰ هزار تومان برای هر جلسه گزارش شدهاند؛ برای دورههای چندجلسهای (مثلا ۴ جلسه) مجموع هزینه به مراتب بالاتر میرود.
در مجموع، هزینه کل درمان بسته به تعداد جلسات (که معمولا بین ۷ تا ۱۰ جلسه هفتگی برای نتایج مطلوب در نظر گرفته میشود)، ناحیه درمانی و تعرفههای کلینیک میتواند چند برابر این ارقام هم شود. همچنین در کلینیکهای مجهز و پزشکان با تجربهتر، این قیمتها ممکن است از محدودههای بالا هم فراتر برود.
کربوکسیتراپی و سن افراد
یکی از سوالات رایج درباره کربوکسیتراپی این است که در چه سنی بهترین نتیجه را میدهد و آیا محدودیت سنی وجود دارد؟ پاسخ به این سوال نیازمند درک رابطه بین فرآیندهای طبیعی پیری پوست و اثرات کربوکسیتراپی است.
با افزایش سن، تولید کلاژن و الاستین در پوست کاهش مییابد و خاصیت ارتجاعی و توانایی ترمیم بافتها کم میشود. این تغییرات باعث میشوند خطوط ریز، چین و چروک و افتادگی پوست بیشتر دیده شود. کربوکسیتراپی با افزایش جریان خون و اکسیژنرسانی به بافتها و تحریک تولید کلاژن، میتواند تا حدی این روند طبیعی را کند کند و به بهبود ظاهر پوست کمک کند.
- افراد جوان (۲۰ تا ۳۵ سال): در این گروه سنی، کربوکسیتراپی بیشتر به عنوان روش پیشگیرانه یا برای بهبود شادابی پوست و جلوگیری از ایجاد خطوط سطحی استفاده میشود. پوست این افراد هنوز انعطاف و کلاژن کافی دارد، بنابراین اثرات تزریق CO₂ سریع و چشمگیر است، اما تغییرات عمدهای مانند پر کردن چینهای عمیق انتظار نمیرود.
- افراد میانسال (۳۵ تا ۵۵ سال): در این بازه سنی، روند کاهش کلاژن و کاهش انعطاف پوست سرعت بیشتری دارد. کربوکسیتراپی میتواند به کاهش خطوط ریز، افزایش شادابی پوست و بهبود تیرگیها کمک کند و نتایج پس از چند جلسه نمایان میشوند.
- افراد بالای ۵۵ سال: در سنین بالاتر، کربوکسیتراپی همچنان میتواند اثرات مثبتی داشته باشد، اما معمولا نتایج محدودتر هستند و ممکن است نیاز به ترکیب با دیگر روشها مثل فیلر یا لیزر باشد تا اثرات مطلوب حاصل شود. در این سنین، انتظار معجزه نباید داشت، بلکه هدف بیشتر بهبود کیفیت پوست و افزایش شادابی و گردش خون است.
علاوه بر سن، شرایط فیزیکی و سبک زندگی فرد نیز نقش مهمی دارد. عواملی مثل سیگار کشیدن، رژیم غذایی ضعیف، استرس و قرار گرفتن طولانی مدت در معرض آفتاب میتوانند سرعت پیری پوست را افزایش دهند و اثر کربوکسیتراپی را کاهش دهند. بنابراین، انتظارات واقعبینانه و مشاوره با پزشک متخصص پیش از شروع درمان ضروری است. در نهایت، کربوکسیتراپی یک روش منعطف بوده و تقریبا برای همه سنین بالغین مناسب است، اما بر اساس سن و وضعیت پوست، برنامه درمانی و تعداد جلسات مورد نیاز متفاوت خواهد بود. با طراحی صحیح پروتکل درمانی، میتوان بهترین نتیجه ممکن را برای هر گروه سنی حاصل کرد.
آیا کربوکسیتراپی انتخاب درستی برای شماست؟
کربوکسیتراپی را میتوان یکی از روشهای کمتهاجمی دانست که بر پایه یک منطق فیزیولوژیک ساده اما هوشمندانه عمل میکند؛ استفاده از گازی که به طور طبیعی در بدن وجود دارد برای تحریک گردش خون، بهبود اکسیژنرسانی و فعالسازی فرآیندهای ترمیمی بافت. همین ویژگی باعث شده این روش هم در حوزه درمانی و هم در زمینه زیبایی، جایگاه قابلتوجهی پیدا کند و برای طیف متنوعی از افراد مورد توجه قرار گیرد.
با این حال، واقعیت این است که کربوکسیتراپی یک راهحل فوری و دائمی نیست. نتایج آن وابسته به عواملی مثل تعداد جلسات، ناحیه درمان، شرایط بدنی فرد و تداوم مراقبتهاست. افرادی که با آگاهی و انتظارات واقعبینانه سراغ این روش میروند، معمولا رضایت بیشتری از نتیجه نهایی دارند؛ در حالی که نگاه اغراقآمیز یا مقایسه آن با جراحیهای سنگین میتواند باعث ناامیدی شود.
در نهایت، کربوکسیتراپی زمانی بهترین عملکرد را دارد که به عنوان بخشی از یک برنامه جامع مراقبت و درمان در نظر گرفته شود، نه یک روش معجزهآسا. مشاوره با پزشک متخصص، انتخاب مرکز معتبر و پایبندی به جلسات توصیهشده، عواملی هستند که میتوانند تفاوت بین یک تجربه متوسط و یک نتیجه رضایتبخش را رقم بزنند. اگر این موارد رعایت شوند، کربوکسیتراپی میتواند گزینهای منطقی، ایمن و اثربخش برای بهبود کیفیت بافت و ظاهر بدن باشد.
منبع: Healthline – verywellhealth
